Leestips van de professionals

Om onze lezers te informeren over interessante militaire geschiedenisboeken hebben we de hulp ingeroepen van ‘insiders’. De NVHO, Nederlandse Vereniging voor Historische Onderzoeksbureaus, is de vakvereniging voor zelfstandige historici en onafhankelijk onderzoek. Voor een tentoonstelling, maar bijvoorbeeld ook voor een gedenkboek. Wij vroegen drie professionals, Wim de Natris, Jan Brouwers en Ottie Thiers, welke militaire boeken zij konden aanraden. Hier kwamen verrassende titels uit, van specialistisch tot algemeen, maar allemaal interessant voor de geschiedenisliefhebber.

 Door Jesse Poiesz

Wim de Natris

2017-05-16_Smile-16-05-1788524_gecropt2-WdNNIEUW400x400Wim de Natris vormt samen met Wim Maas het bureau Maas+deNatris, dat zich bezighoudt met projecten en onderzoek op het gebied van militaire geschiedenis en militair erfgoed. Zij maakten vorig jaar het Jubileumboek KVNRO, Vrijwillig, verplicht en verbonden en werkten mee aan de website ‘Oorlog in Blik’. De Natris legt uit:

“Met militair-historische literatuur kun je letterlijk bibliotheken vullen. Maar welke boeken springen eruit? Van jongs af aan heb ik een voorkeur voor encyclopedische werken. Waarom moeilijk doen om feiten zo leesbaar mogelijk te verwoorden als je ze ook bijvoorbeeld in tabellen overzichtelijk kunt opsommen! Tenslotte is en blijft militaire geschiedenis een vak voor nerds. Werken die indruk maakten zijn bijvoorbeeld het encyclopedische ‘Die deutschen Kriegsschiffe 1815–1945’ van Erich Gröner of het dagboek van het Duitse opperbevel ‘Kriegstagebuch des Oberkommandos der Wehrmacht’

Loe de JongSinds ik zelf meer schrijf, raak ik meer en meer geïnteresseerd in leesbaarheid. Loe de Jongs ‘Het Koninkrijk der Nederlanden’ voldoet als naslagwerk misschien nog, maar er is geen doorkomen aan. Sinds een aantal jaren lees ik grote literatuur uit mijn favoriete periode, het Interbellum. Ik las enkele boeken die niet direct over oorlog gaan maar die wel gebruiken als achtergrond. Ik werkte me door ‘Der Mann ohne Eigenschaften’, een dikke pil in twee delen van de Oostenrijkse auteur Robert Musil. De antiheld leeft in de Dubbelmonarchie van 1913-1914. En vorig jaar las ik ‘Radetzkymars’ 9789045022680-radetzkymars-m-LQ-fvan Joseph Roth – ook een Oostenrijker. Hier vormt het verval van de Dubbelmonarchie de achtergrond van het verhaal. Een mooi en zeer 9789460039362-600x600leesbaar boek!

Maar als ik moet kiezen, dan wordt het ‘1812’ van de van oorsprong Poolse historicus Adam Zamoyski. Hij beschrijft de opmars en terugtocht van Napoleons Grande Armée van en naar Moskou in het genoemde jaar onder meer aan de hand van door Russen onderschepte post. Lijden kan bijna niet beeldender worden beschreven. ‘Horror’, was het woord dat na lezing in me opkwam.”

Erich Gröner, Die deutschen Kriegsschiffe 1815-1945: Gesamtregister, Uitgeverij Bernard & Graefe, ISBN 978 37 6 37 4809 9 (€ 19,40)

Loe de Jong, Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, Sdu Uitgevers, ISBN 978 90 120 5730 1 (€12,90) 

Robert Musil, De man zonder eigenschappen, vertaling: Ingeborg Lesener, Uitgeverij Meulenhoff, ISBN 978 90 290 9220 3 (€ 39,99)

Joseph Roth, Radetzkymars, Vertaling: Willy Wielek-Berg, Uitgeverij Atlas-Contact, ISBN 978 90 450 2067 9 (€12, 50)

Adam Zamoysk, 1812, Vertaling: Han Meyer, Uitgeverij Balans, 568 pagina’s, ISBN 978 94 600 3936 2 (€19,95)

jan_brouwers Jan Brouwers

Voor Jan Brouwers ligt de focus vooral op (Brabantse) regionale geschiedenis en kerkgeschiedenis. Niettemin brengt vooral de regionale geschiedenis hem vaak op het pad van de vught oorlogsgeschiedenis. Zo verschijnt eind dit jaar Daadkracht rond kamp VughtBurgerhulpverlening aan gevangenen en hun familie, dat hij samen met Inger Schaap schreef. Dit boek handelt over de hulp van buitenaf voor gevangenen van Kamp Vught. Hij vertelt:
5360fd7ee6f3a2.04112533Stalingrad’ van Antony Beevor veranderde mijn kijk op militaire geschiedenis. Het boek beschrijft de beslissingen van de bevelhebbers en het verloop van de strijd, maar maakt ook op een weergaloze manier duidelijk wat de slag betekende voor de mannen die de strijd voerden. In plaats van een louter een beschrijving te geven van strategie en taktiek, brengt dit boek ook de angst en ontberingen van de manschappen tot leven.” 

Ottie

Antony Beevor, Stalingrad, Vertaling: B. Westerveld, Uitgeverij Ambo-Anthos, ISBN 978 90 263 2192 4 (€ 25,99)

Ottie Thiers

Ook bij Ottie Thiers is sprake van een sterke verwevenheid van regionale geschiedenis en het krijgsverleden. Voor haar historische atlas Vught en Cromvoirt in kaart, die in november 2017 verscheen, onderzocht zij bijvoorbeeld ook veel militaire kaarten. Zij zegt:

“In mei 2018 verscheen, na zes jaar onderzoek door de werkgroep Vestingwerken van de Kring Vrienden van ’s-Hertogenbosch, een fraai, rijk geïllustreerd boek over militaire inundaties rond de stad. De geschiedenis begint in 1578, als de abt van het Sint-Geertruiklooster het idee oppert om het vrijwel jaarlijks terugkerende overstromingswater vast te houden en te gaan inzetten voor de stadsverdediging. Aanvankelijk gebeurt dat heel grof: men laat de boel op goed geluk onderlopen. Gaandeweg krijgt men het proces steeds beter onder controle, totdat in de negentiende eeuw het niveau van ‘optimale wateroverlast’ gehaald wordt: een maximaal militair effect met minimale economische schade en ongemak voor de bevolking. Vanaf 1700 gaat de Bossche inundatie deel uitmaken van een groter systeem: het Zuiderfrontier. Hoewel inundatie tot in de twintigste eeuw de basis blijft van de landsverdediging, loopt deze studie tot ongeveer 1900, omdKring den Boschat de verdedigingswerken rond ’s-Hertogenbosch dan geen militaire functie meer hebben.

Het bijzondere van dit boek is dat voor het eerst de vraag wordt gesteld hoe dat inunderen precies in zijn werk ging. Na een paar algemene hoofdstukken die de lezer voorbereiden op de materie, komen achtereenvolgens alle inundatieperioden aan bod, met, in het kort, de politieke achtergronden en militaire activiteiten. Over de inundaties valt heel wat te vertellen. Welk water werd gebruikt? Welke kustwerken waren er nodig? Welk gebied liep onder en hoe deed men dat? Hoe lang duurde het voor het water hoog genoeg stond? Hoe hoog was hoog genoeg? Kon de vijand de inundatie aftappen? Wat was het beoogde doel en werd dat bereikt? Hoe lang duurde het voor het water weer weg was? En hoe zat het daarna me16539-A.b-Intekenformulier-Vier-eeuwen-militaire-Innundaties-212x300t de schade voor de bevolking? Niet best, leren we: vergoeding van inundatieschade kwam er pas toen het voor de omgeving van ’s-Hertogenbosch niet meer aan de orde was.”

Bas Bevaart, Charles Limonard, Jan van den Berg, Frans Wijtmans, m.m.v. Jos van Bruggen, Vier eeuwen militaire inundaties rond ’s-Hertogenbosch, Uitgegeven door Kring Vrienden van ’s-Hertogenbosch, ISBN 978 90 903 0933 0 (€ 39,95)

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s